تتراپیلون چیست؟ راهنمای معماری روم باستان

تتراپیلون، مشتق شده از واژگان یونانی به معنای چهار دروازه، فرم مستطیلی شکلی از یک بنای یادبود است که با گذرهای طاق‌دار در دو جهت زاویه قائمه مشخص می‌شود. این سازه‌ها به‌طور کلی در تقاطع‌های مهم باستانی و نقاط کانونی جغرافیایی ساخته می‌شدند.

در معماری کلاسیک، تتراپیلون نوع نسبتاً کمیابی از بناهای یادبود بود. آن‌ها به جای اینکه صرفاً به‌عنوان دروازه عمل کنند، به عنوان نمادهای باشکوهی ساخته شدند که هدف معماری تزئینی، زینتی و زیبایی‌شناختی را در سراسر جهان روم برآورده می‌کردند.

از نظر ساختاری، تتراپیلون به‌طور مؤثر نشان‌دهنده دو برابر شدن فرم طاق پیروزی سنتی بود. این بنا دارای مجموعه‌ای از چهار دهانه طاق‌دار بزرگ، یکی در هر طرف، بود که دو گذرگاه گهواره‌ای شکل را به صورت ضربدری ایجاد می‌کردند، و در نمونه‌های استاندارد رومی دارای نقشه‌های تقریباً مربعی بودند.

علاوه بر فرم مکعبی بسته استاندارد، انواع دیگری به نام تتراکیونیون نیز وجود داشتند. در یک تتراکیونیون، تقاطع مرکزی فاقد سقف است و چهار نشانگر گوشه از گروه‌های مجزای ستون تشکیل شده‌اند که در ابتدا توسط سنگ به یکدیگر متصل نشده بودند.

یک نمونه قابل توجه از این سنت معماری در شهر باستانی آفرودیسیاس قرار دارد که دارای یک دروازه باشکوه مربوط به حدود قرن 2 است. این سازه نشان‌دهنده یک ترکیب بی‌نظیر بین تتراپیلون و تتراکیونیون است که در آن دو گروه از ستون‌ها در هر طرف جاده توسط سنتوری‌های باز روی طاق‌ها به هم متصل شده‌اند.

بنای یادبود در آفرودیسیاس در سال 1991 تحت بازسازی دقیقی قرار گرفت. با استفاده از تقریباً 85 درصد از بلوک‌های اصلی، این سازه به زحمت از طریق روش آناستیلوز مجدداً مونتاژ شد تا تا حد امکان به فرم اصلی خود وفادار بماند.