Aydin arxeologiya muzeyi G’arbiy Turkiyaning Aydin shahri Efeler tumanida joylashgan arxeologiya va etnografiya muzeyidir. Atrofdagi hududdan topilgan tarixiy buyumlar dastlab shaharning Jamiyat markazida muhofaza qilingan, 1950-yilda esa G’aznachilik müsteşarligiga o’tkazilgan.
Dastlab 1959-yil 16-fevralda Zafar boshlang’ich maktabining bir xonasida idora sifatida tashkil etilgan muassasa 1969-yil 17-fevralda mudirlik maqomini oldi. Topilmalar hajmining ortishi bilan yangi binoga ehtiyoj tug’ilib, 1973-yil 23-aprelda yangi bino ochildi.
Boshida arxeologik va etnografik ashyolar bir binoda namoyish etilgan. Biroq vaqt o’tishi bilan ilmiy qazishmalar natijasida topilgan topilmalarning ko’payishi mavjud ko’rgazma zallari va omborxonalar zamonaviy muzeychilik me’yorlariga javob bermasligiga olib keldi va 2000-yilda binoni qayta ta’mirlashga to’g’ri keldi.
Eski binoni kengaytirish imkoniyati yo’qligi sababli yangi muzey binosi loyihasi ko’rib chiqildi, 2000-yilda boshlangan ishlar moliyaviy resurslar yetishmagani tufayli to’xtab qoldi. 2011-yil 25-mayda Madaniyat va turizm vazirligi loyihani o’z zimmasiga oldi va tenderdan so’ng bir yil ichida qiymati taxminan 8000000 turk lirasi bo’lgan yangi bino qurib bitkazildi.
2012-yil avgust oyida Aydin markazidagi Ilicabaşi mahallasida 15769 kvadrat metr maydonda qurilgan zamonaviy bino ochildi. Ikki qavatli va yerto’laga ega bo’lgan tuzilma 1340 kvadrat metrlik ko’rgazma zali, ma’muriy idoralar, vaqtinchalik ko’rgazma zali, bolalar ustaxonasi va ko’p maqsadli auditoriyani o’z ichiga oladi.
Muzey kolleksiyasida ellinistik, rim, vizantiya, saljuqiylar va Usmonli davrlariga oid ko’plab haykallar, qabrlar, ustunlar, tosh o’ymakorlik ishlari hamda taxminan 11000 ta arxeologik, 4000 ta etnografik ashyo va 45000 dona numizmatika kolleksiyasi mavjud. Tashrif buyuruvchilarni kirish qismida Seykilos epitafiyasining misralari kutib oladi.
Tepecik tepaligi, Arxayik Panionion, Kadikalesi, Alabanda, Tralles, Magnesiya, Nysa, Mozaikalar va Tosh ashyolar kabi maxsus ko’rgazma zallarida So’nggi Xalkolit, Bronza davrlari, Xet muhr bosma izlari, Rim imperatori Avgust haykali, Eros haykallari va Ortosiya gladiator mozaikalari kabi boy topilmalar namoyish etilmoqda. Shuningdek, numizmatika bo’limida Lidiya davridan Usmonli imperiyasigacha bo’lgan tangalar kolleksiyalari va Qizildere xazinasi o’rin olgan.
Muzey Efeler tumani Ilicabaşi mahallasi Müze Bulvarı ko’chasida joylashgan bo’lib, dushanba kunlari va diniy bayramlarning birinchi kuni tushgacha yopiq bo’ladi.
Wikimedia research dossier · Oxirgi tekshiruv: 2026-08-30 22:04:17
